Identitet

Bitka na Košarama

U rano jutro 9. aprila 1999. godine, padinama Juničkih planina i Prokletija zagrmela je snažna minobacačka i artiljerijska paljba. Kiša granata koja se prosula po položajima na granici sa Albanijom označila je početak jednog od najvećih sukoba Vojske Jugoslavije i terorista Oslobodilačke vojske Kosova – bitke na Košarama. Boj koji se sledećih nedelja odvijao na samoj graničnoj liniji postao je simbol herojske odbrane zemlje 1999. godine.

Razmera snaga
Foto: Sedmica.me

Ni korak nazad. Otadžbina se mora braniti!“, geslo je koje je spontano rođeno tokom dramatičnih aprilskih dana 1999. godine. Na Srbiju je tada krenula velika sila. U istom stroju našli su se teroristi OVK, regularna vojska Albanije, avijacija NATO, nekoliko desetina „pasa rata“ i mudžahedina. Ukupne snage koje su se obrušile na SRJ brojale su i do 15.000 ljudi. Kopnenom ofanzivom hteli su da probiju liniju odbrane i da vojnom silom, uz odobrenje Zapada, naprave anšlus Kosova i Metohije. Planovi OVK i njihovih zapadnih stratega, međutim, pali su u vodu pred junačkom odbranom srpskih boraca.

O žestini okršaja na obodima Prokletija najbolje svedoči broj žrtava – svoj život je na Košarama ostavilo 108 pripadnika Vojske Jugoslavije. Među njima, bilo je 18 oficira i podoficira, 50 vojnika na redovnom služenju vojnog roka, 13 rezervista i 24 dobrovoljca. Broj poginulih terorista nije potvrđen, ali se pretpostavlja da je veći od 250.

Žestina napada, broj žrtava, snaga volje branilaca, kao i sila kojoj su se suprotstavili učinili su da Košare postanu metafora za odbranu Srbije na Kosovu i Metohije. Po ovoj karauli nazvana je bitka koja je vođena na frontu koji se duž granične linije protezao gotovo 20 kilometara. Borbe su u najtežim uslovima – po snegu, kiši, po dubokim šumama i strmim visovima, vođene i u rejonima karaula Morina, 7. juli i Đeravica. Granica je tih dana bukvalno gorela, ali neprijatelju nije bilo dozvoljeno da načini ni korak ka Srbiji.

Nekadašnji komandant Prištinskog korpusa general Vladimir Lazarević naglašava da je bitka na Košarama bila kopnena invazija pod komandom NATO – pokušaj masovnog borbenog prodora u dubinu Metohije.

– To je bio deo primene NATO strategije vazdušno-kopnene bitke. Ovaj plan sačinjen je u Pentagonu, a pripremili su ga američki stručnjaci. Imao je naziv „Strela“. Kopnenu invaziju pokušalo je da ostvari više desetina hiljada terorista, pripadnika oružanih snaga Albanije, NATO snaga lociranih u Makedoniji i Albaniji, i odvijala se u dve etape: „Strela 1“ i „Strela 2“. Cilj je bio da neprijatelj u najkraćem roku, za nedelju dana, polomi kičmu odbrane Vojske Jugoslavije – navodi general Lazarević.

Brojčano neuporedivo nadmoćniji neprijatelj pokrenuo je besomučnu raketnu, vazduhoplovnu, artiljerijsku i svu drugu ofanzivu po položajima branilaca. U trenutku prvog udara, u karauli Košare bilo je svega 130 vojnika, raspoređenih na liniji od 13 kilometara. Njihovi položaji bili su delimično utvrđeni, u bukovoj šumi, na strmom terenu, na kome se neprijatelj kretao nizbrdo. Povređenima je teško ukazivana pomoć, hrana i municija sporo su doturane. Ofanzivu je avijacijom podupirao NATO, a borci i danas pamte zvuk obrušavanja aviona A-10 „tanderbolt“, čiji je top kalibra 30 milimetara silovito zasipao liniju odbrane.

„Nema povlačenja!“, bila je nepisana i neizgovorena komanda koju su kao jedan prihvatili svi borci na Košarama. Rame uz rame, oficiri i vojnici 53. graničnog bataljona, 125. motorizovane brigade, 63. padobranske i 72. specijalne brigade junački su se branili. Svojom borbom i svojim životima oni su ispisali poslednju stranicu hronike ratničke časti srpskog naroda.

O herojima sa Košara, iz različitih razloga, dugo se govorilo upola glasa. Tišina o njihovoj borbi, međutim, bila je glasnija od svake kampanje. Otpor agresoru na padinama Prokletija 1999. godine širio se od čoveka do čoveka i postao jedan od najvećih nacionalnih mitova novog vremena. Tek poslednjih godina junaci odbrane države dobijaju tretman u javnosti kakav i zaslužuju. Po herojima sa Košara danas se nazivaju ulice, trgovi, oni dobijaju spomenike, posvećuju im se knjige i filmovi

Komentarišite
Pretplati se na Dnevne Novosti Newsletter!
Obavestite me >
guest
0 Komentara
Inline Feedbacks
Pogledaj sve komentare
Nazad